Van realistisch naar abstract

Alweer vanaf 2021 loopt collega Myke Brugman als docent Kunst/Tekenen rond op de KSE. Toen ik vlak voor aanvang van de grote vakantie op de KSE langs was heb ik even met deze enthousiaste en gedreven (relatief) nieuwe collega gesproken en liet zij me vol trots werk zien van haar derdeklassers dat zij net aan het beoordelen was .

Deze opdracht ‘Van realistisch naar abstract’ is eigenlijk al heel oud en is in allerlei varianten al opgedoken in het leerplan tekenen van de KSE. Midden jaren 70 van de vorige eeuw (jawel, alweer bijna 50 jaar geleden) gaf ik deze opdracht voor het eerst op de KSE. Zoals hier te zien is heeft de opdracht, die bedoeld was om de leerlingen te laten ontdekken dat er meerdere wegen leiden naar stilering en abstraheren, en dat het niet persé een kwestie is van ‘wat maar aan rotzooien’ (Karel Appel), niet alleen de tand des tijds doorstaan, maar ook steeds andere accenten gekregen.

Aanvankelijk was het bij deze opdracht er om te doen dat je de leerling liet ervaren dat je door steeds verder in te zoomen op een realistische voorstelling kon komen tot abstrahering. Later werd er in de opdracht een tussenfase ingebouwd waarbij stilering een rol ging spelen als stap naar volledige abstractie, en de collega’s van de laatste jaren lieten de leerlingen uitgaan van een moderne kunststroming naar eigen keuze om daarmee aan de slag te gaan om een realistisch uitgangspunt via een tussenstap om te vormen tot een abstract kunstwerk in een stijl naar keuze zoals hieronder te zien is in de foto’s van de werkstukken van de derdeklassers van Myke.

Een opdracht als deze is een mooi voorbeeld hoe leerlingen van Mavo, Havo en Vwo rond hetzelfde thema steeds weer tot andere benaderingen kunnen komen terwijl de probleemstelling (wat is abstraheren en stileren en hoe komen kunstenaars -en jij als leerling – daartoe) in wezen hetzelfde blijft!